Bu hesaplayıcı, Tanis Fenton PhD RD FDC‘nin geliştirdiği Fenton 2025 Prematüre Büyüme Eğrileri esas alınarak hazırlanmıştır. Orijinal hesaplayıcı ve Türkçe dahil çok dilli gelişim tabloları için:


🔗 fentongrowth.ca

Sayın Tanis Fenton’a Türkçe kaynağı için ayrıca teşekkür ederiz.

Prematüre Bebeklerde Büyüme Rehberi

Uzmanlar, prematüre bebeklerin büyümesinin anne karnındaki fetüs büyümesine benzer şekilde ilerlemesini önermektedir. Bu yaklaşım, büyümenin büyüme eğrilerine yaklaşık paralel şekilde devam etmesi anlamına gelir.

Ancak bireyler arasındaki biyolojik farklılıklar ve günlük değişkenlikler nedeniyle büyüme eğrilerinin birebir takip edilmesi beklenmemelidir.

Prematüre Bebeklerde Büyüme Hakkında Genel Bilgiler

Doğum ağırlığı persentilleri intrauterin ortamdan etkilenir. Bazı bebeklerde anne karnındaki büyüme kısıtlanmış, bazılarında ise artmış olabilir. Postnatal kilo kaybı döneminden sonra çoğu prematüre bebek büyüme eğrilerinde daha düşük persentillerde yer alır.

Prematüre bebeklerin doğum persentillerine geri dönmeleri beklenmemelidir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:

• Doğum persentili intrauterin koşullar nedeniyle baskılanmış veya artmış olabilir ve genetik potansiyeli tam olarak yansıtmayabilir.
• Çoğu prematüre bebek postnatal kilo kaybından sonra büyüme eğrilerinde daha düşük persentillerde seyreder.
• Doğum persentiline geri dönmenin klinik yarar sağladığını gösteren yeterli bilimsel kanıt bulunmamaktadır.
• Prematüre bebeklerin doğum Z-skoru veya doğum persentiline yeniden ulaşması nadir görülür.

Büyümeyi Etkileyen Faktörler

Büyüme yalnızca beslenme ile ilişkili değildir. Büyüme; genetik yapı, altta yatan hastalıklar, çevresel koşullar ve sosyal belirleyiciler dahil olmak üzere birçok faktörden etkilenir.

Büyümeyi etkileyen temel faktörler:

• Genetik büyüme potansiyeli
• Altta yatan hastalıklar
• Bebeğin çevresel koşulları
• Ailenin sosyal ve ekonomik koşulları

Her toplumda bazı sağlıklı bireylerin persentil eğrilerinin alt veya üst bölgelerinde bulunması normaldir. Bu nedenle persentil eğrilerinin uç noktalarında yer almak tek başına yetersiz büyüme veya aşırı kilo anlamına gelmez.

Bu sebeple “growth failure (büyüme başarısızlığı)” gibi olumsuz ifadeler yerine “growth faltering (büyümede yavaşlama)” gibi daha nötr ifadelerin kullanılması önerilmektedir.

Büyüme Değerlendirmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Prematüre bebeklerin değerlendirilmesinde yalnızca yaşa göre ağırlığa bakılmamalıdır.

Birlikte değerlendirilmesi gereken parametreler:

• Kilo artışı
• Boy uzunluğu
• Baş çevresi
• Genel büyüme paterni

Ağırlık/boy oranı ve vücut kitle indeksi gibi ölçümler önemlidir; ancak prematüre doğan bebeklerde term eşdeğer yaş öncesinde bu ölçümlerin yararı sınırlı olabilir.

Çok prematüre ve aşırı prematüre bebeklerde düzeltilmiş yaşın 3 yaşına kadar kullanılmaya devam edilmesi önerilmektedir.

Prematüre Bebeklerde Büyüme Hedefleri

1Fetüse Benzer Büyüme

Prematüre bebeklerin büyüme hızları ve besin depolanmaları mümkün olduğunca fetüse benzer şekilde desteklenmelidir.

2Persentil Eğrilerine Paralel Seyir

Amaç; kilo, boy ve baş çevresi büyümesinin büyüme eğrilerine yaklaşık paralel şekilde ilerlemesini sağlamaktır. İntrauterin etkilerden bebeğin genetik potansiyeline doğru uyum göstermesi normal kabul edilmelidir.

3Orantısız Kilo Artışı

Boy uzamasına kıyasla fazla kilo artışının nörogelişimsel açıdan ek fayda sağladığı gösterilmemiştir.

4Yağ Dokusu Artışı

Doğum sonrası yağ dokusu artışı yalnızca prematüre bebeklere özgü değildir. Hem term hem prematüre bebeklerde yaşamın ilk aylarında görülebilir. Prematüre bebeklerin 3 aylık düzeltilmiş yaşta term bebeklere göre belirgin fazla yağ oranına sahip olmadığı gösterilmiştir.

5Büyüme Sapmalarında Değerlendirme

Beklenen büyüme paterninden belirgin sapma varsa beslenme optimize edilmeli ve olası ek nedenler araştırılmalıdır.

6Daha Nötr Terminoloji

“Growth failure” ve “growth restriction” yerine “growth faltering” teriminin kullanılması önerilmektedir. Olumsuz etiketlemeler ailelerde gereksiz kaygıya yol açabilir.

7Tek Persentil Değeri Yeterli Değildir

Prematüre bebekler postnatal kilo kaybından sonra büyüme eğrilerinde daha düşük persentillere yerleşebilir. Bu nedenle yalnızca tek bir zamanda ölçülen <%10 veya <%3 persentil değeri ile büyüme geriliği tanısı konulmamalıdır.

Önemli Klinik Noktalar

• Prematüre bebeklerde büyüme değerlendirmesi tek bir ölçüm yerine seri takiplerle yapılmalıdır.
• Persentil düşüklüğü her zaman patolojik anlam taşımaz.
• Boy, kilo ve baş çevresi birlikte değerlendirilmelidir.
• Düzeltilmiş yaş kullanımı özellikle çok prematüre bebeklerde kritik öneme sahiptir.
• Büyüme eğrilerinden ani sapmalar mutlaka klinik açıdan değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

1. American Academy of Pediatrics Committee on Nutrition. Nutritional needs of the preterm infant. Pediatric Nutrition. 9th Edition. 2025.

2. Embleton ND, Moltu SJ, Lapillonne A, ve ark. Enteral Nutrition in Preterm Infants. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2023;76(2):248-268.

3. Fenton TR, Merlino Barr SM, Elmrayed S, Alshaikh B. Expected and desirable preterm and small infant growth patterns. Adv Nutr. 2024.

4. Fenton TR, Samycia L, Elmrayed S, ve ark. Growth patterns by birth size of preterm children born at 24-29 gestational weeks for the first 3 years. Paediatr Perinat Epidemiol. 2024.

5. Rochow N, Raja P, Liu K, ve ark. Physiological adjustment to postnatal growth trajectories in healthy preterm infants. Pediatr Res. 2016.

6. Molony CL, Hiscock R, Kaufman J, ve ark. Growth trajectory of preterm small-for-gestational-age neonates. J Matern Fetal Neonatal Med. 2022.

7. Fenton TR, Gilbert N, Elmrayed S, ve ark. What Is Normal Growth? Principles, Practicalities and Pitfalls of Growth Assessments in Infants and Children. Ann Nutr Metab. 2024.

8. Jain S, Alshaikh BN, Elmrayed S, Fenton TR. Short- and longer-term growth and development of fat mass in preterm infants. Semin Fetal Neonatal Med. 2025.

9. Elmrayed S, Dai S, Lodha A, Kumar M, Fenton TR. Preterm growth assessment: the latest findings on age correction. J Perinatol. 2025.

Toplu PubMed bağlantısı:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=40374495+39820765+38747097+38670164+39602909+26859363+34503371+34352761

Kullanılan veriler sayın Tanis Fenton PhD RD FDC izni ile kullanılmaktadır.

Teşekkürler: Tavsiyelerini bizden esirgemeyen ve verilerini kullanmamıza izin veren Sayın Tanis Fenton PhD RD FDC‘a teşekkür ederiz.

Referans: Fenton TR, Kim JH. A systematic review and meta-analysis to revise the Fenton growth chart for preterm infants. BMC Pediatr. 2013;13:59.