Parasetamol:

Piyasadaki ilaçlardan calpol, tamol, tylol, parol, vermidon ve bazı ilaçların 6 plus versiyonları bulunmaktadır. Şuruplarda genelde 5 ml'de 120 mg, 6 plus versiyonlarında 5 ml'de 240 mg etken madde bulunmaktadır. Tabletlerde ise 500 mg etken madde bulunur.

Şuruplar 150 ml'lik ambalajlardadır. Buna göre tam bir şişede (150 ml'liklerde) 3600 mg, 6 plus'da ise 7200 mg bulunmaktadır.

Çocuklarda toksik doz 24 saat içinde alındığında 200 mg/kg’dır. Parasetamol tekrarlanan dozlarda 48 saat içinde 150 mg/kg’ın, 72 saat içinde 100mg/kg’ın üzerinde alındıysa toksik etki riski vardır ( Dart RC, Erdman AR, Olson KR, et al. Acetaminophen poisoning: an evidence-based consensus guideline for out-of-hospital management. Clin Toxicol 2006;44:1-18 ).

Bir çok kaynakta klinik bulgularla ilgili bilgi mevcuttur. Özet olması açısından en önemli bilgi olarak doza bağımlı geri dönüşümsüz Karaciğer Yetmezliği yapabilmektedir. Antidotu N-Asetil Sisteindir.

İV NAC tedavisi 20 saatlik (8-10 saat içinde başlanırsa çok iyi sonuç):

•150mg/kg 200ml  %5 Dx içinde 15 dk’da
• 50mg/kg 500ml  %5 Dx  içinde 4 saatte
• 100mg/kg 1000ml %5 Dx içinde16 saatte
Toplam 300mg/kg, 20 saat
Hastanız için hesapalama


Antidepresenlar:

Sık görülen intoksikasyonlardandır. Özellikle Trisiklik Antidepresanlar (TSA), kalp damar sistemi, Merkezi Sinir Sistemi üzerinde toksik etkileri belirgindir. Özellikle enterohepatik sirkülasyona girmeleri nedeniyle etkileri uzun sürebilmektedir.

Ciddi derece zehirlenme genellikle ilaç alındıktan
sonraki 6 saat içinde olusur. Çocuklarda 15 mg/kg’lık tek
bir dozu bile ölüme neden olabilir. Küçük çocuklarda 1
veya 2 tablet ile bu doz esiği aşılabilir. Güncel bir çalışmada,
5 mg/kg’dan çok TSA alan çocukların tümünde orta ya da agır derecede zehirlenme bulguları geliştiği saptanmıştır.
Bu nedenle TSA ilaç ile zehirlenme kuşkusu olan her
çocuk hiçbir zehirlenme bulgusu olmasa bile en az 6-8 saat
hastanede gözlem altında tutulmalıdır.

TSA'nın özgül antidotu yoktur. QRS süresi 0,10 sn'den uzunsa, hipotansiyon, ventrikül aritmisi olan hastalarda idrar alkalizasyonu için BiKarbonat 1 mEq/Kg'dan infüzyon olarak verilmelidir.

Tarım ve Böcek İlaçları :

En sık zehirlenme organofosfatlı, karbamatlı organoklorlu böcek- tarım ilaçlarıdır. Toksik etkileri asetilkolinesteraz enzimini geri dönüşümsüz olarak bağlamaları ile gerçekleşir. Belirtileri dakikalar, saatler içinde ortaya çıkabilir.

İntermediate Sendrom :

Akut organofosfatlı böcek öldürücülerle zehirlenmede 24-96 saat sonra boyun fleksor kasları, proksimal kol ve bacak kaslarında güçsüzlük, motor kraniyal sinirlerde paralizi ve solunum yetmezliği gelişebilir. Bu durum tedavi yetersizliği ile ilişkilendirilir. Yağda eriyen organofosfatlar yağ dokuda birikerek 2-3 hftaya kadar uzayan nöropatiye neden olabilir. Akut alımdan sonraki klinik düzeldikten sonraki 2-10 yıl sonrasında bile bilişsel, psikomotor fonksiyonlarda bozulmaların olduğu gösterişmiştir.

Organosfosfatlı bileşiklerle zehirlenmelerin tedavisinde Muskarinik etkilerin antidotu olarak Atropin, nikotinik belirtiler için Doksimler (pralidoksim) kullanılır.

Atropin 0,05 mg/kg başlangıç dozu sonrası atropinizasyon bulguları ortaya çıkana kadar 3-5 dk'da bir tekrarlanır. Atropinizasyon bulguları sonrası 15 dk takip edilir. Hipersalivasyon, bronkospazm tekrar oluşursa atropin idame dozu olarak devam edilir (0.02-0.05 mg/kg 10-15 dakikalık aralarla ya da 0.02-0.08 mg/kg/saat infüzyon).

Pralidoksim akut alım sonrası 7-48 saat arasında verilirse etkindir. Yükleme dozu (20-40 mg/kg, en çok 1 g) 15-30 dakika içinde 100 mL serum fizyolojik içinde ven içine verilir. Kas zayıflığı ve fasikülasyonlar sürüyorsa 1 saat sonra ve her 3-8 saatte bir yükleme dozu yinelenir ya da 10-20 mg/kg/saat infüzyonla ven içine verilir.

Karbamat ve organoklorlu böcek ilaçları ile zehirlenlerde özgül antidot yoktur. Konvülziyon ve aritmilerin tedavisi yapılır.

Amitraz (Kenaz) :

Veteriner hekimlikte ve ya tarım ilacı olarak kullanılır.

Konvülziyon koma, myozis, midriazis, solunum depresyonu, hipotermi, hipotansiyon, bradikardi, kusma, sık idrar çıkma gibi klinik bulgular verebilir. Hiperglisemi, transaminazlarda artış görülebilir.

Aspirasyon pnömonisi yapabileceğinden hastanın kusturulmaması gerekmektedir. Özel antidotu yoktur.

Ev İçi Kimyasallar:

5 yaş altı çocuklarda sıktır. Ağartıcılar, çamaşır suyu, lavabo açıcılar gibi kimyasallardır. Genel olarak sindirim sistemi yanıklarına neden olurlar. Bazıları solunum yollarında ciddi intoksikasyonlara neden olabilir.

Evlerde güve kovucu ve koku giderici olarak naftalinin akut zehirleyici etkisi düşüktür. Ağızdan alındığında bulantı, kusma, yüksek dozda karaciğer yıkımı gözlenir.

Yirmi ve daha fazla sayıdaki kibrit çöpü toksik olarak kabul edilir. Maruz kalma sonucunda hemoliz, methemoglobinemi ve
pıhtılaşma bozukluğu gelişebilir, ayrıca alerjik reaksiyonlar, hipotansiyon, siyanoz, letarji, konfüzyon, koma, karaciğer, böbrek ve solunum yetmezliği ortaya çıkabilir.